Guguklu Saat Tarihçesi

Guguklu saat, özellikle Fransa’nın doğusunda, İsviçre’de ve Almanya’da yapılan, köy üslubunda, sevimli bir “ağırlıklı saat” türüdür. Saatin iki ağırlığı, geleneksel olarak çam kozalağından yapılır. Guguklu saatteki otomat kuşum mekanizması, ses çarkıyla birlikte dönen ve birtakım kaldıraçları harekete getiren bir kamalı çarktan meydana gelmiştir. Kaldıraçlar bir yandan iki körüğe, öbür yandan da, tüneği üzerinde dengede duran kuşa bağlıdır. Saatin çalma vakti gelince, otomat kuş, açılan minik bir kapıyı kendisi ile birlikte sürükleyerek, düzenli bir şekilde, hızlıca ilerler. Sonra bir tel, kuşu, kuyruğundan kaldırarak, öne doğru eğilmesini sağlar. Kuşun ağzına bağlı başka bir tel de, gagasının açılmasını sağlamaktadır. Bu sırada kaldıraçlar, kamalı çarkın üzerine kaçarlar; her biri ayrı perdeden ses çıkartacak şekilde yapılmış iki körük de, hemen birbiri ardından kapanır ve o arada, ormanlarda guguk kuşlarından duyulan ses ya da Beethoven’in ünlü eseri Pastoral Senfonisi’nin melodisi çalar. Tahtadan yontulan minik kuş, saat başını bildirme görevini bitirince, usulca yerinden doğrulur ve üzerine kapanan kapıyı da beraberinde sürükleyerek, gözden kaybolur.

 

 

Dünyadaki ilk guguklu saat

1629’da, Augsburg’da Philipp Hainhofer adında bir asilzade, Prens Elector August von Sachsen’e ait bir guguklu saat hakkında yazmıştır. Yani bu saat, varlığı bilinen ve kayıtlara geçen ilk guguklu saattir. Ne yazık ki, bu saati kimin yaptığı ise bilinmemektedir. Ayrıca, 1650 tarihli müzik kitabı Musurgia Universalis içinde de, mekanik bir guguk kuşunun da içinde bulunduğu bir org hakkında yazı vardır. Bu kitap, resim ve yazıyla bir mekanik kuşun nasıl çalıştığının gösterildiği ilk belgedir. Almanya’da Kara Orman bölgesindeki Triberg kasabası günümüzde guguklu saatin doğum yeri olarak kabul ediliyor. Burası, aralarında dünyanın en büyük guguklu saati olmak üzere yüzlerce saati görebileceğiniz bir açık hava müzesine benziyor. Triberg ayrıca muhteşem doğası ve görkemli şelaleleri ile de mutlaka görülmesi gereken yerler arasında sayılıyor. Triberg kasabasında bulunan dev guguklu saat ise 5 metreye yaklaşan boyuyla görenleri şaşırtıyor. Bu saatin içinden çıkan kuşun da neredeyse 150 kilogram olduğunu söyleyelim.